Bewijs
Wat er gemeten is, en waarmee
Bij elk voorbeelddocument hoort het rapport van de validator. Ze staan hier per norm, zodat een verwijzing naar één norm bij die norm uitkomt. Alles is gemeten met veraPDF 1.30.2; die versie hoort bij de uitspraak, want een oudere vlagt niet alles wat deze vlagt.
PDF/A-4f — ISO 19005-4
Archivering voor de lange termijn, in de variant die ingesloten bestanden toestaat. Vier documenten zijn erop gemeten en alle vier halen het, met nul gefaalde regels.
Wat deze bestanden insluiten is één bestand, en dat is eerlijker gezegd een plaatshouder: de f-variant eist dat er iets ingesloten is, dus er zit een tekstbestandje in dat uitlegt waarom het er is. Wie een bijlagenstroom verwacht, vindt die hier niet.
Keuringsrapport VIAG-aanwijzing Raamopdracht Lakken zonder zorgen
PDF/UA-2 — ISO 14289-2
Toegankelijkheid op PDF 2.0. Dezelfde vier documenten, alle vier geslaagd met nul gefaalde regels.
Eén ding dat een validator niet voor u doet: veraPDF keurt een structuurboom zonder koppen groen. Conformiteit en navigeerbaarheid zijn twee metingen. Daarom lees ik de boom apart uit.
Wat die boom draagt verschilt per document. Het keuringsrapport heeft acht koppen en vijf tabellen; de VIAG-aanwijzing één kop, een lijst en drie tabellen; de raamopdracht één kop, een lijst en twee tabellen; het artikel zeven koppen en een lijst.
Dat twee van de vier één kop dragen is geen gebrek: een aanwijzing en een raamopdracht zijn korte, formulierachtige stukken zonder hoofdstukindeling, en hun structuur zit in de tabellen en de lijst. Maar het is wel iets anders dan een gemiddelde zou doen vermoeden, en u hoeft mij niet op mijn woord te geloven — elke tagreader laat het u zien.
Keuringsrapport VIAG-aanwijzing Raamopdracht Lakken zonder zorgen
PDF/A-2 — ISO 19005-2
De norm die op de lijst van Forum Standaardisatie staat en die GEMMA spiegelt. Drie documenten zijn in twee uitvoeringen gebouwd: a-variant met tagging, b-variant zonder.
Het verschil is geen detail. De a-uitvoering draagt een structuurboom en is daarmee ook op PDF/UA te meten; de b-uitvoering draagt er geen en doet dus geen enkele uitspraak over toegankelijkheid. Beide halen de archiveringsnorm. Geen van beide sluit bestanden in.
Keuringsrapport (2a) VIAG-aanwijzing (2a) Raamopdracht (2a) Keuringsrapport (2b) VIAG-aanwijzing (2b) Raamopdracht (2b)
PDF/UA — ISO 14289-1:2015
De toegankelijkheidsnorm zoals die op de Nederlandse lijst staat. Gemeten op de a-uitvoering van de drie documenten, alle drie geslaagd met nul gefaalde regels.
Het artikel staat hier niet bij: dat is op PDF/UA-2 gemeten en niet op deze oudere norm. Dat het de nieuwere haalt, zegt niets over deze — dus beweer ik het niet.
De structuurbomen zelf
Hierboven staat wat de boom draagt. Hieronder staat de uitlezing waar die telling op berust, per document, zoals mijn eigen gereedschap hem afdrukt — zonder tussenstap die kan afdrijven.
Let bij het lezen op het verschil tussen de twee regels. LaTeX noemt een kop intern "section"; pas de rolmap in het bestand maakt daar "H1" van. Telt u de rauwe namen, dan komt u op nul koppen uit en lijkt het alsof er geen structuur is. De opgeloste rollen zijn wat een schermlezer werkelijk te horen krijgt, en beide staan er daarom in.
Elke uitvoering heeft zijn eigen uitlezing, naast zijn eigen PDF. De kortste is die van de b-uitvoering: één regel, waarin staat dat er geen structuurboom ís. Dat is geen fout maar het verschil dat hierboven bij PDF/A-2 beschreven staat, in zijn eigen woorden.
Twee uitvoeringen van hetzelfde document laten iets zien wat een rapport niet laat zien. De PDF 2.0-versie declareert zes naamruimten met hun eigen rolmap; de A-2a-versie declareert er geen en heeft alleen een platte map. En waar de eerste een accent-element "Em" noemt, lost de tweede datzelfde element op naar "Span" — want de oudere norm kent "Em" niet. Eén sjabloon, één formulier, twee modellen: elk bestand is gebouwd naar de norm waarop het rust, en niet toevallig conform.
Keuringsrapport Keuringsrapport (2a, ouder model) VIAG-aanwijzing Raamopdracht Lakken zonder zorgen Keuringsrapport (2b, ongetagd)
De documenten zelf
Een rapport zonder het bestand erbij is een cijfer zonder som. De vier documenten waar dit over gaat staan te downloaden op de voorbeeldpagina, elk in de uitvoeringen die hierboven per norm genoemd zijn.
Wat hier niet staat
Een overzicht waarop alles slaagt is een folder met een technische naam. Dit is wat er ontbreekt, en het ontbreekt echt.
EN 301 549 (WCAG 2.1) is bij mij niet geauditeerd. Dat is een verplichte rij en die is bij mij leeg. De norm gaat over de gebruikersomgeving, niet over het bestand dat eruit komt, en ik heb het portaal niet laten toetsen. Staat er ooit iets in die rij, dan is het omdat iemand het gemeten heeft.
PDF/A-3 is niet gemeten. Het is ook geen vanzelfsprekende pass: een document dat naar bepalingen van een ánder document verwijst haalt die norm niet, en dat geval staat als bekende uitzondering in de conformiteitstabel van het regulatory-pakket.
En deze uitspraken gaan over déze bestanden, gemeten op 11 september 2026 met veraPDF 1.30.2. Ze zeggen niet dat alles wat het platform bouwt conform is; ze zeggen dat u van deze vier documenten het bewijs kunt nalezen zonder mij iets te vragen.