Uitgewerkt voorbeeld

Van formulier naar een PDF die je kunt natrekken

Elke stap hieronder heeft een bestand opgeleverd dat op deze pagina staat. Het formulier is nagebouwd; het document eronder is er echt uit gekomen.

Waarom hier bestanden staan

Software die documenten maakt is makkelijk te demonstreren en moeilijk te controleren. Een schermafdruk zegt niets over het bestand, en een formulier dat je niet kunt inzien bewijst alleen dat er iets terugkwam.

Daarom staat hier het bewijs in plaats van de demonstratie. Kies een document, lees de invoer waaruit het gebouwd is, en download twee dingen: de PDF en het rapport van de validator erover. Je kunt je eigen validator over hetzelfde bestand halen en vergelijken.

Elk document hieronder staat er in drie uitvoeringen, met per uitvoering het rapport dat erbij hoort. De eerste is waar ik standaard op bouw: PDF/A-4f en PDF/UA-2, de nieuwste versies van de norm voor archivering en die voor toegankelijkheid. De Nederlandse lijst kent die twee nog niet — Forum Standaardisatie voert PDF/A-1 en PDF/A-2 onder "pas toe of leg uit" en PDF/UA in de vorm van ISO 14289-1 als aanbevolen norm, en de GEMMA-standaardenlijst spiegelt dat. Daarom staat de tweede uitvoering er: dezelfde inhoud, gebouwd op precies die twee. U hoeft dus niet te kiezen tussen wat op uw lijst staat en wat een schermlezer kan volgen.

Hoe een document hier ontstaat

Drie rollen en vier stappen. Links staat wie het document uiteindelijk aanvraagt, in het midden wat het platform vasthoudt, rechts wie het heeft klaargezet. Van boven naar beneden: een sjabloon met een vastgelegde gegevensvraag, een formulier dat die vraag beantwoordt, en het bestand dat eruit komt.

Auteur schrijft het sjabloon

Sjabloon

De opmaak en de logica van één documentsoort, in versiebeheer.

Documentinterface

Verklaart welke gegevens het sjabloon nodig heeft en wat een geldig antwoord is. Verkeerde gegevens komen er niet doorheen. Staat los van het formulier: hij stelt de vraag, hij verzamelt niet.

Programmeur stelt de interface én het formulier op

Formulier

Eén manier om die vraag te beantwoorden — geheel of voor een deel; de rest kan uit een andere bron komen. Wie het invult hoeft van het sjabloon niets te weten.

Eindgebruiker krijgt het formulier en vult het in

Document

Een PDF die aan de norm voldoet, met het rapport van de validator ernaast.

Kies een document

Drie van de documentsoorten die XDAP bouwt. De velden zijn het invoercontract; het bestand eronder is wat eruit kwam.

Documentsoort

Een periodieke keuring van een elektrische installatie onder NEN 3140, ter plaatse opgeschreven door de inspecteur en vastgelegd als rapport.

PDF/A-4f + PDF/UA-2

Getagd, dus met een structuurboom om doorheen te navigeren — dat is wat PDF/UA-2 verklaart.

De PDF

PDF/A-2a + PDF/UA-1

Getagd, en de twee normen die op de lijst van Forum Standaardisatie en in GEMMA staan. PDF 1.7, met koppen die een schermlezer van vóór PDF 2.0 kan volgen.

De PDF

PDF/A-2b

Ongetagd. PDF/A-2b gaat over archivering en zegt niets over toegankelijkheid; PDF/UA-2 vereist PDF 2.0 en dit bestand is 1.7.

De PDF

Een schriftelijke aanwijzing onder de VIAG, met een persoon, een werkgebied en de installaties waarvoor hij geldt.

PDF/A-4f + PDF/UA-2

Getagd, dus met een structuurboom om doorheen te navigeren — dat is wat PDF/UA-2 verklaart.

De PDF

PDF/A-2a + PDF/UA-1

Getagd, en de twee normen die op de lijst van Forum Standaardisatie en in GEMMA staan. PDF 1.7, met koppen die een schermlezer van vóór PDF 2.0 kan volgen.

De PDF

PDF/A-2b

Ongetagd. PDF/A-2b gaat over archivering en zegt niets over toegankelijkheid; PDF/UA-2 vereist PDF 2.0 en dit bestand is 1.7.

De PDF

De opdracht die bij de aanwijzing hoort: wat de aangewezene opgedragen mag worden, en onder welke aanwijzing.

PDF/A-4f + PDF/UA-2

Getagd, dus met een structuurboom om doorheen te navigeren — dat is wat PDF/UA-2 verklaart.

De PDF

PDF/A-2a + PDF/UA-1

Getagd, en de twee normen die op de lijst van Forum Standaardisatie en in GEMMA staan. PDF 1.7, met koppen die een schermlezer van vóór PDF 2.0 kan volgen.

De PDF

PDF/A-2b

Ongetagd. PDF/A-2b gaat over archivering en zegt niets over toegankelijkheid; PDF/UA-2 vereist PDF 2.0 en dit bestand is 1.7.

De PDF

Dit formulier is een voorbeeld. De velden zijn ingevuld en niet te wijzigen, en er wordt op deze pagina niets verstuurd. De PDF's en de rapporten van de validator zijn echte bestanden, gebouwd door de pijplijn die deze pagina beschrijft.

Over deze voorbeelden

Het zijn sjablonen, geen kopieën van documenten die aan iemand zijn uitgegeven. Niets op deze pagina komt uit een klantopdracht, en de partijen erin zijn om die reden verzonnen — wat de specimen-markering op elk bestand ook met zoveel woorden zegt.

De rapporten zijn gemaakt met veraPDF, een opensourcevalidator die wordt ontwikkeld door een consortium onder leiding van de Open Preservation Foundation en de PDF Association, gefinancierd vanuit het PREFORMA-project van de Europese Unie. Hij is niet van mij, en dat is precies waarom ik hem aanhaal: een bestand voldoet aan het profiel of het voldoet niet, en dat oordeel is niet aan de partij die het bestand maakte.

Bij elk bestand staat het niveau dat dat bestand waarmaakt, en niet meer. PDF/A-4f gaat over archivering en ingesloten bestanden. PDF/UA-2 zegt dat het document een structuur heeft waar een schermlezer doorheen kan, en er is per norm een apart rapport — een bestand dat twee normen claimt en één rapport toont, toont de makkelijkste helft.

Let op wat waaraan te meten valt. PDF/UA is de norm waaraan een document zich laat toetsen; EN 301 549 (WCAG 2.1), waar DigiToegankelijk naar verwijst, gaat over ICT als geheel. Een validatierapport over een PDF is dus bewijs voor dat bestand en niet voor die hele verplichting — dat is geen tekortkoming maar de reikwijdte van de norm.

Deze bestanden hadden eerder al een structuurboom dan echte koppen, en de validator keurde ze toen gewoon goed. Die kan geen kop eisen die het document nooit claimt te hebben. Daarom is de boom gelezen in plaats van vertrouwd, en zijn er drie dingen verholpen voordat er iets verklaard werd: de documentklasse tagde zijn secties niet, twee van deze sjablonen zetten hun titel als grote vette tekst in plaats van als kop, en de bevindingentabel merkte zijn koprij als gewone cellen. Door een validator komen en doorloopbaar zijn is niet dezelfde bewering, en alleen de tweede is er een die iets waard is.

Documenten die het platform zelf uitgeeft dragen een losse handtekening naast zich, zodat een ontvanger kan vaststellen waar een bestand vandaan komt en dat er geen byte aan veranderd is. De sleutel die dat controleerbaar maakt staat op deze site en niet alleen op het platform, want een sleutel geserveerd door dezelfde machine die het document gaf bewijst niets.

De voorbeeldbestanden hierboven zijn niet ondertekend. Ze zijn hier gebouwd, voor deze pagina, en niet door het platform uitgegeven — iets anders beweren zou de enige oneerlijke zin zijn op een pagina die over controleerbaarheid gaat.

Het platform zelf staat achter een inlog op xdap.xerdi.com. Accounts worden per organisatie ingericht; er is geen zelfregistratie. Daar draait de verwerking; wat u hier kunt downloaden is voor deze pagina gebouwd, en het zijn de bestanden zelf en geen afbeelding ervan.

Alle validatierapporten Sleutels en certificaten Wat veraPDF is

Ook voor je eigen documenten?

Vertel welk document je het vaakst uitgeeft en waar het aan moet voldoen. Dat is genoeg om te zeggen of dit past.

Schrijf Erik